Nhà gần biển: hơi muối ăn gì, và bảo dưỡng theo lịch nào
Người mới chuyển ra gần biển thường lo bão. Bão thì một năm vài lần và biết trước. Thứ làm hỏng nhà nhiều hơn lại là hơi muối — nó làm việc ba trăm sáu mươi lăm ngày, không gây tiếng động, và ăn đúng vào những chi tiết mình cần dùng khi bão tới.
Hơi muối ăn cái gì trước
- Bản lề, chốt, tay nắm cửa — kẹt cứng sau một hai năm nếu không tra dầu. Cửa không đóng chặt được đúng lúc gió lớn là chuyện đã xảy ra với nhiều nhà.
- Vít bắt mái tôn — rỉ nhanh hơn hẳn nhà trong phố, và mái tốc thường bắt đầu từ vài con vít mục.
- Khung nhôm và ray cửa lùa — muối đọng trong ray làm cửa nặng dần rồi trật.
- Cục nóng điều hoà — dàn tản nhiệt ăn mòn, máy yếu dần và tốn điện hơn.
- Bảng điện, ổ cắm ngoài hiên — nguy hiểm nhất trong nhóm này.
- Sơn ngoài — phồng rộp và bạc nhanh hơn, nhất là mặt hướng gió biển.
Chọn vật liệu khi xây hoặc sửa
- Ưu tiên inox loại chống ăn mòn tốt hoặc nhựa kỹ thuật cho phụ kiện ngoài trời, thay vì sắt sơn.
- Khung cửa nhôm sơn tĩnh điện bền hơn nhôm trần ở môi trường này.
- Sơn ngoại thất chọn loại dành cho vùng biển, và sơn đủ lớp — tiết kiệm một lớp là rút ngắn tuổi thọ vài năm.
- Hạn chế chi tiết sắt trang trí ngoài trời; nếu có thì chấp nhận lịch bảo dưỡng dày hơn.
- Cục nóng điều hoà đặt ở chỗ khuất gió biển nếu có thể, và có mái che nhẹ.
Lịch bảo dưỡng theo quý
Việc nhỏ làm đều đặn rẻ hơn nhiều so với thay mới:
- Mỗi tháng — xịt rửa nước ngọt cho khung cửa, ray cửa và lan can ở mặt hướng biển; để khô.
- Mỗi quý — tra dầu bản lề, chốt, khoá; kiểm vít mái ở mép đón gió; kiểm cục nóng điều hoà.
- Mỗi năm — kiểm toàn bộ hệ điện ngoài trời, kiểm sơn ngoài tìm chỗ phồng rộp, siết lại vít mái.
- Trước mùa bão — làm lại toàn bộ danh sách trên, vì đây là lúc mọi thứ phải hoạt động đúng.
Xịt nước ngọt nghe đơn giản nhưng là việc hiệu quả nhất trong cả danh sách: nó rửa muối đi trước khi muối kịp làm việc.
Đồ trong nhà cũng bị ảnh hưởng
- Đồ điện tử: hơi muối vào theo không khí, ăn chân tiếp xúc. Nhà gần biển nên đóng cửa khi gió biển thổi mạnh và dùng máy hút ẩm nếu độ ẩm cao kéo dài.
- Đồ kim loại trang trí, đồ đồng: lau khô định kỳ, tra một lớp dầu bảo vệ mỏng.
- Đồ da và nhạc cụ: cất trong hộp kín kèm gói hút ẩm.
- Dao kéo và dụng cụ: lau khô ngay sau khi dùng, không để ráo tự nhiên.
Nước sinh hoạt và cây trồng
Ở một số vùng ven biển, nước giếng có thể nhiễm mặn theo mùa. Nếu nghi ngờ, gửi mẫu tới cơ quan chuyên môn địa phương thay vì đoán — đây là việc liên quan tới sức khoẻ và tới cả thiết bị dùng nước trong nhà.
Cây trồng ven biển thì chọn loại chịu mặn và chịu gió; cây thường trồng trong phố ra đây hay cháy lá ở mặt hướng biển.
Phần phong thuỷ ở vùng biển
Nhiều lời khuyên truyền thống về nhà ven biển, khi diễn giải sang ngôn ngữ đời thường, nói về ba thứ: hướng gió mặn, nắng gắt phản chiếu từ mặt nước và cát, và thoát nước khi mưa lớn. Cả ba đều quan sát được và đều xử lý được.
Chỗ nên dè dặt là lời khuyên bảo treo hay đặt một món đồ để "trấn" gió biển. Gió biển không phân biệt nhà nào có treo gì; mái được bắt vít chắc và cửa đóng khít mới là thứ giữ được nhà.
Nắng phản chiếu và chuyện chống nóng
Gần biển thì nắng không chỉ đến từ trên xuống mà còn phản từ mặt nước và mặt cát, nên nhà ven biển thường nóng hơn cảm giác dự tính:
- Mặt hướng biển nên có mái đua hoặc lam che, vì rèm trong nhà chỉ chặn được sau khi nhiệt đã vào qua kính.
- Kính lớn hướng biển thì cân nhắc phim cách nhiệt — vừa giảm nóng vừa giảm chói.
- Cây che phía đón nắng chiều có tác dụng thật, nhưng chọn loại chịu gió mặn.
- Mái tôn nên có lớp cách nhiệt; nhà ven biển mà mái tôn trần thì buổi chiều tầng trên gần như không ở được.
Cát: thứ nhỏ mà phiền dai
- Cát theo chân vào nhà làm xước sàn gạch bóng và sàn gỗ — một tấm thảm chùi chân ở cửa tiết kiệm được nhiều tiền sửa sàn.
- Cát lọt vào ray cửa lùa cộng với muối là lý do cửa nặng dần; hút ray định kỳ.
- Máy giặt và ống thoát hay tắc vì cát trong quần áo; giũ đồ trước khi cho vào máy.
Mua nhà ven biển: hỏi gì thêm
- Nhà xây năm nào, đã thay mái hoặc thay cửa lần nào chưa.
- Mặt nào hướng ra biển — mặt đó sẽ là mặt tốn tiền bảo dưỡng nhất.
- Khu này có ngập khi triều cường hoặc mưa lớn không — hỏi hàng xóm.
- Nước sinh hoạt lấy từ đâu, mùa khô có thiếu không.
- Nhìn kỹ chân tường, chân cột và các chi tiết kim loại: chúng cho biết ngôi nhà đã được chăm tới đâu.
Nhà cho thuê ngắn ngày
Nếu nhà dùng để đón khách, thêm hai việc: kiểm khoá và bản lề trước mỗi lượt khách (đây là chi tiết hỏng thường xuyên nhất), và ghi sẵn hướng dẫn về việc đóng cửa khi gió lớn — khách không biết nếp nhà ven biển.
Tóm lại
Ở gần biển, kẻ phá hoại là hơi muối chứ không phải bão, và cách chống lại là việc nhỏ làm đều: xịt nước ngọt hằng tháng, tra dầu hằng quý, siết vít mái hằng năm. Chọn vật liệu đúng ngay từ đầu thì mười năm sau đỡ tốn — và trước mùa bão thì làm lại cả danh sách một lượt.